تعريف مختصر : داستان هايي از منابعی غير از وحي درباره آفرينش ، خالق ها و زندگي خدايان

ساختمان آثار : روايي يا نمايشنامه هاي اپيزوديك
هدف: تبيين آفرينش جهان و علت يابي پديده هاي طبيعي
شخصيت ها : خدايان و خداي گونه ها
نوع زبان : نظم
نويسندگان : گمنام ( يك قوم يا ملت)

نمونه آثاری که در آنها از اسطوره استفاده شده : پرومته در زنجیر (آشیل) ، شاهنامه (فردوسی )

اسطوره کلیه ی داستان هایی است که از منبعی غیر از وحی و درباره ی آفرینش خالق و زندگی خدایان است. اسطوره شامل تمام علوم، اعتقادات و دانش بشر اولیه در تشریح نحوه ی بوجود آمدن جهان و آفرینش انسان و غیره در قدیم  بوده است.
می گویند چون بشر علل واقعی برخی از پدیده ها و حوادث در طبیعت را نمی دانسته دست به ساختن نظام اسطوره ای زده تا به نحوی برای خودش آنها را توجیه کند.
اسطوره داستانی است در نظام اسطوره ای.
ویژگیها:
1)این نظام اسطوره ای از تقدسی مذهبی در ذهن مردم برخوردار بوده.
2)نوعی جهان بینی بوده که منعکس در زندگی مردم می شده است. زندگی زمینی بشر هم به وسیله ی دیکتاتورها با همین اسطوره ها توجیه می شده. چون تمام حرکت های اجتماعی و عقاید مردم را همین ها تشکیل می داده و ظلم های دیکتاتورها هم با همین مسئله توجیه می شده.
3) قهرمان این داستان ها خدا یا خدایان یا بالاتر از خدایان هستند که در نظامی اسطوره ای جا می گرفته اند یعنی هر کدام جایگاهی مخصوص به خود دارند با صفاتی بسیار والا .
4)نویسندگان و یا گویندگانش گمنام هستند و در واقع یک ملت یا قوم اند.
5)بر بستر عقاید عامه ی مردم شکل گرفته، و بعدها نظام پیچیده و منظمی شده.
6)جهان بینی بوده و تمام پدیده ها با آن توجیه می شده.
7)داستان ها اکثراً تک تک هستند و مربوط به خدایان.
8)اکثر اسطوره ها مضامین، شخصیت ها و اتفاقات شبیه به هم دارند.
9)زمینه ی تاریخی ندارند، و فرا زمینی اند.
10)هدفشان آموزش دادن نیست، هر چند برداشتهای غیر مستقیم از آن می شود.
11)بر اساس این نظام خلقت، نظام الهی، عقاید مذهبی،معنی وجود، مرگ، پدیده های طبیعی، اتفاقات، و زندگی قهرمانان ملی مردم همه تشریح می شود.
12) هم به شکل نمایشنامه و هم به شکل روایت وجود دارد.
13)از نظر اسلامی نظام اسطوره ای نظامی صد در صد شرک آلود است منتها از این دید که در ادبیات و بیان مفاهیم از این اسطوره ها استفاده شده، مجبوریم بشناسیمشان. و ضمناً این ها نحوه ی تفکر بشر اولیه را هم  نشان می دهد.
14)در ادبیات برای بیان مفاهیم و به عنوان تلمیح زیاد از آن استفاده می شود.
15)هر کشوری اسطوره ی خودش را دارد.
تعریف دیگر از اسطوره
گاهی اسطوره به معنی نظام عقایدی است که نویسنده بر پایه ی آن اثری خلق می کند و افکارش را عمیق تر بیان می کند. برخی از نویسندگان اسطوره های خاص خودشان را پدید آوردند. کلاسیست ها (نویسندگان یونان و روم) و نویسندگان قرون وسطی همه از نظام اسطوره ای استفاده  می کردند . ما هم در ایران نظام اسطوره ای داریم که بخش اعظمش مربوط می شود به دین زرتشت. شاهنامه تا حدودی بر اساس همین اسطوره نوشته شده البته فردوسی چون مسلمان بوده اسلام را هم وارد شاهنامه کرده .
شاعران برای استفاده از عنصر تلمیح به اسطوره نیاز دارند تا با بیانی کمتر و مختصرتر حرف های بزرگ تری بزنند.
نمونه ای از یک نظام اسطوره ای(اسطوره ی یونانی)
زمین با آسمان ازدواج می کند.
 بچه هایشان غول های عظیم الجثه و نیرومندی می شوند مثل: زئوس (ژوپیتر رومی و شاه خداها) و موجودات پر نیرو و قدرتمندی به نام تایتان (پرومته ، اپی مته و اطلس).
خداهای دیگر که فرودست ترند خدایانی هستند مثل دریا، طوفان،آهن، گیاهان و باران و ....
بعد انسان و موجودات دیگر هستند.
اپی مته، اول کار می کند بعد فکر می کند.
  اطلس زمین را که به شکل بشقابی است و دورش آب، بر دوش دارد.
 وقتی همه ی قدرت ها و نیروها به موجودات دیگری داده می شود ، بشر از او پرومته کمک می خواهد و او وقتی که همه ی خداها در کوه المپ خواب بودند،  آتش را (هر معنی که می خواهد داشته باشد) به انسان می دهد  . این همان دزدی مقدس است و پرومته دوست انسان است.  به همین دلیل او از طرف زئوس یا ژوپیتر مجازات می شود. او را به صخره ای می بندند و در حدود 3 هزار سال عقابانی جگر او را می خورند و او هی جگر تازه ای پیدا می کند و همین طور. البته پرومته قبلاً به زئوس کمک کرده بود تا شاه خداها بشود اما همین زئوس نمی خواهد بشر صاحب آتش (یا خرد بشود) و می خواهد بشر را بی دست و پا نگاه دارد.اما پرومته به بشر با آتش کمک می کند. ضمناً او می داند که روزی زئوس به وسیله ی فرزندی از فرزندانش از تخت شاه خدایی  به زیر کشیده می شود.

و زئوس می خواهد اسم این فرزند  را به وسیله ی شکنجه گرانش مثل هرمس از زبان پرومته  بیرون بکشد ولی او نمی گوید. پرومته در واقع مظهر مقاومت در برابر دیکتاتوری زئوس و یار انسان است.
در اسطوره ی یونانی ، خدا مقابل انسان است؛ ضمناً بشر دائماً باید مواظب باشد که خدایی از دست نرنجد یا زلزله یا حادثه ای طبیعی بر سرش بیاید. چون دریا، طوفان و غیره هر کدام برای خود خدایی دارند.
داستان پرومته را می توانید در نمایشنامه ی پرومته در زنجیر نوشته ی آشیل بخوانید که البته گویا این بخشی است از یک نمایشنامه ی کامل. این نمایشنامه در اصل به شعر است و شاهرخ مسکوب آن را از انگلیسی ترجمه کرده است.
ضمناً در این نظام اسطوره ای از ازدواج زئوس و یک الهه ی دیگر(زن) خدای حافظه ،  دخترانی به دنیا می آیند که  الهه های هنرند و الهامبخش هنرهای گوناگون.
این الهه ها عبارت اند از 1) حماسه 2) تاریخ 3)اشعار عاشقانه 4) شعر غنایی 5)تراژدی 6) اشعار در وصف و ستایش خدا 7) رقص 8) کمدی و 9)نجوم
البته متأسفانه آن موقع هنرهای دیگری را نمی شناختند. ضمناً شاعران بخصوص شاعران حماسی غرب در اغلب موارد در اول کتابشان از الهه ی حماسه کمک می خواستند  تا کمکشان کند و به آنها الهام بدهد.